250 lat budowy. Ratusz rósł od końca XIII do połowy XVI wieku. W latach 1299–1301 powstał parterowy budynek z piwnicami i wieżą, a w latach 1328–1333 dobudowano piętro z salą rady i izbą ławników. W XIV wieku przybyły kolejne pomieszczenia, m.in. sala sądowa. W latach 1470–1510 powstały Sala Wielka i skarbczyki, a salę mieszczańską przesklepiono; w tym czasie fasady wschodnia i południowa otrzymały obecny, bogaty wystrój. W latach 1558–1559 przebudowano górną część wieży i do 1560 roku ratusz zyskał swój dzisiejszy kształt.
Zegar. O pierwszym ratuszowym czasomierzu wspominają źródła z XIV wieku; obecny mechanizm zegara na wieży wykonał kilka wieków później Johann Gottlieb Klose.
Wnętrza. Sala Wielka z drugiej połowy XV wieku ma ponad 650 m² i należy do największych sal tego typu w gotyckich ratuszach Europy; zachwyca sklepieniami żebrowymi, portalami, zwornikami i płaskorzeźbami, a dziś odbywają się w niej koncerty. Najstarszą częścią budynku jest Sala Mieszczańska z galerią marmurowych popiersi sławnych wrocławian. Sala Rady z pierwszej połowy XIV wieku ma renesansowy portal z 1528 roku. W dawnej kaplicy, Sali Książęcej, wystawiono srebra z wrocławskich warsztatów złotniczych z XVI–XIX wieku, a w Izbie Seniora Rady wisi zbiorowy portret rajców i ławników pędzla Georga Scholza Starszego z 1668 roku.
Od urzędu do muzeum. W XVII wieku przebudowano wnętrza, by zmieścić wszystkie miejskie urzędy. W XIX wieku sądy przeniosły się do osobnego gmachu, a ratusz stał się siedzibą rady miejskiej. W latach 30. XX wieku przekształcono go w muzeum. Pod koniec II wojny światowej bomba lotnicza przebiła dach, ale nie wybuchła. Prace konserwatorskie trwały od lat 50. przez kolejne dekady. Od 2000 roku w ratuszu działa Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, oddział Muzeum Miejskiego Wrocławia, które pokazuje dzieła wrocławskich rzemieślników i artystów oraz organizuje wystawy czasowe — gościły tu m.in. prace Salvadora Dalego, Joana Miró i Andy'ego Warhola.
Piwnica Świdnicka. W ratuszowych piwnicach działa Piwnica Świdnicka, która uchodzi za najstarszą restaurację w Europie.