Gród i zamek. Na wzgórzu górującym nad Kłodzkiem już we wczesnym średniowieczu stał gród, wspomniany w kronice Kosmasa. W 1114 roku zdobyły go i zniszczyły wojska czeskiego księcia Sobiesława, który w 1129 roku odbudował miasto i osadził tu kasztelana. Ok. 1300 roku na wzgórzu wzniesiono duży zamek, siedzibę hrabstwa kłodzkiego, a w 1557 roku Lorenz Krischke, architekt na dworze księcia Ernesta Bawarskiego, zbudował zamek dolny. W XVI wieku na wzgórzu było pięć studni; najstarsza pochodziła z 1393 roku.
Oblężenia. W czasie wojny trzydziestoletniej twierdzę po długim oblężeniu zdobyli Austriacy — miasto skapitulowało 25 października 1622 roku, gdy sprowadzono dwa wielkie działa, „Bezskrzydłego Smoka” i „Czarną Maciorę”. W 1742 roku, podczas wojny o sukcesję austriacką, Kłodzko zajęły wojska Fryderyka II: miasto padło 14 stycznia, ale 2-tysięczna załoga twierdzy broniła się do 25 kwietnia, aż głód zmusił ją do kapitulacji; przeżyło ok. 200 obrońców. W 1807 roku twierdzę oblegały wojska napoleońskie wspierane przez Bawarczyków.
Pruska twierdza. Po zdobyciu Kłodzka Prusacy rozbudowali zamek w potężną twierdzę; główne prace trwały w czasie wojen śląskich, do ok. 1770 roku. Kompleks zajmuje 17 ha, dolne mury mają do 11 m grubości, górne ok. 4 m. Pod całym stokiem bojowym ciągnie się podziemny system obronny — chodniki kontrminowe o łącznej długości ok. 7 km.
Więzienie. W 1745 roku z rozkazu Fryderyka II uwięziono tu pruskiego oficera Friedricha von der Trencka; uciekł rok później. W XIX wieku twierdza służyła jako więzienie. Gdy w czasie kryzysu zarobki więźniów spadły, administracja co sobotę wysyłała jednego z nich do miasta, by prosił o wsparcie. Więziono tu m.in. polskich powstańców i działaczy, w tym Wojciecha Kętrzyńskiego, a w latach 1911–1913 brytyjskiego kapitana Bertranda Stewarta, oskarżonego o szpiegostwo.
II wojna światowa. W czasie wojny w twierdzy działało więzienie Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeszy i Wehrmachtu, w którym przetrzymywano więźniów wielu narodowości, w tym jeńców alianckich, a także filia obozu Gross-Rosen. W 1944 roku przeniesiono tu z Łodzi fabrykę zbrojeniową AEG, w której pracowało 1500 polskich robotników przymusowych. Dawnych więźniów — powstańców styczniowych, członków polskiego ruchu oporu, robotników przymusowych i jeńców — upamiętniają tablice i pomniki.
Zwiedzanie. Górna trasa prowadzi przez wyższe partie twierdzy, z wystawami o jej historii i rozbudowie oraz widokami na miasto; w magazynach zgromadzono kolekcję osobliwości — od dawnych wozów strażackich po regionalne szkło. Chodniki kontrminowe zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem; trasa trwa ok. 1,5 godziny, a pod ziemią przez cały rok panuje temperatura 8–10°C, przyda się więc ciepłe ubranie i wygodne buty. Trasa podziemna nie jest zalecana osobom z klaustrofobią, chorobami kręgosłupa, stawów, serca i krążenia ani kobietom w zaawansowanej ciąży. Ścieżki na górze są brukowane i nierówne.