Zapora. Po wielkiej powodzi z 1897 roku pruski parlament postanowił w 1900 roku zbudować zaporę na Bobrze. Prace trwały w latach 1902–1912; projekt przygotowali prof. Otto Intze i dr Curt Bachmann, a budowę prowadziła firma B. Liebold & Co. Wody kilkakrotnie, w 1906, 1908 i 1909 roku, zalały wykop fundamentowy. Zaporę otwarto uroczyście 16 listopada 1912 roku w obecności cesarza Wilhelma II.
Rekordy. Zapora ma 62 m wysokości, 290 m długości w koronie i 140 m u podstawy; jej mur ma 50 m grubości u dołu i 7 m u góry. W chwili oddania była największą kamienno-betonową zaporą w Europie, a dziś jest najwyższą kamienną zaporą łukową w Polsce i drugą co do wysokości zaporą w kraju po Solinie. Elektrownia wodna u jej stóp — z turbinami Francisa i Kaplana — to druga najstarsza w Polsce; po modernizacji w 2013 roku ma moc 13,364 MW.
Jezioro i remont. Zbiornik, Jezioro Pilchowickie, ma 240 ha powierzchni i ok. 50 mln m³ pojemności; przy zaporze jest głęboki na 46 m. Od lutego 2026 roku zbiornik jest opróżniany na czas trwającego ok. dwóch lat remontu zapory, z uszczelnieniem konstrukcji, przebudową upustów i modernizacją przelewu. Droga po koronie zapory jest na ten czas zamknięta, a dno odsłoniętego jeziora jest niestabilne i niebezpieczne — oglądaj je tylko z bezpiecznych punktów widokowych.